Verzoening

Kwaad en goed zijn uiterste polen, als zuidpool en noordpool, of als vuur en water. Ze liggen even ver uit elkaar. Polen staan niet op zichzelf. Ze kunnen zonder de tegenpool niet bestaan. In de ruimte tussen kwaad en goed gaat het om dingen als onbegrip en ruimte bieden, blokkeren en stimuleren, haat en liefde, nemen en geven, destructie en creativiteit, afbraak en opbouw, teloorgang en groei. Mensen bevinden zich in al hun keuzes ergens tussen kwaad en goed, nooit helemaal kwaad, nooit helemaal goed. En in elke keuze nemen ze een andere positie in op het continuüm, steeds een nieuwe interpolatie. Van elke keuze kan geleerd worden, richting kwaad, en richting goed. Bij velen is een soort innerlijke stem daarin leidend. Sommigen noemen die stem 'God'. In mensentermen is het het geweten. Een geweten is gebaseerd op het weet hebben van kwaad en goed en is ontwikkeld in de opvoeding, doordat geleerd werd aan handelingen en gebeurtenissen een gevoel toe te kennen.

We worden verwekt en geboren in de ruimte tussen kwaad en goed, ergens op dat continuüm. Een opvoeding en daarna een leven lang leren we onze lessen van kwaad en goed. En op hetzelfde continuüm zullen we sterven. Mensen kunnen in hun leven kiezen voor het oude en vertrouwde en daarmee voor schijnbare veiligheid, of voor persoonlijke uitdagingen en ontwikkeling, zeg voor traditie of voor creativiteit. Als één ding duidelijk is, is het dat kwade keuzes hun rol spelen en dus noodzakelijk zijn om tot goede keuzes te kunnen leren komen. Het is nodig het eigen kwaad te erkennen en er plaats voor in te ruimen, ook omdat ontkennen en negeren juist de groei ervan bevordert. Ontkenning van het eigen kwaad stimuleert anderen hetzelfde te doen, waardoor het een cultuurmechanisme kan worden. Het belemmert ook de persoonlijke groei.

Gaande het leven mogen we groeien van afhankelijkheid naar verantwoordelijkheid, van onwetendheid naar kennis en van kwaad naar verzoening met dat kwaad. Om onze fouten moeten we ons zelfvertrouwen niet breken. Zo kunnen we leren liefhebben en verantwoord omgaan met onszelf, de ander en de plaats waar we leven. Aan kwaad, ook het eigen kwaad, zullen we niet ontkomen. Maar dat kan helpen om verzoening te leren en ons zo dichter naar het goede brengen.

Pagina geschreven 23-7-2019.