Andersom

In de kwantummechanica blijken de elementaire deeltjes waaruit alles bestaat moeilijk te bestuderen. Uiteindelijk blijken ze slechts te bestaan in relatie tot, bijvoorbeeld in relatie tot de waarnemer. Met ons bewustzijn is het niet anders. De elementaire deeltjes ervan, zo die er al zijn, leren ons niet hoe bewustzijn tot stand komt. Het is andersom: het bewustzijn brengt de elementaire deeltjes tot stand.

Ik lees een interview door Peter Henk Steenhuis met hoogleraar Mattias Desmet ('Trouw', 20-2-2021, 'De coronacrisis is ook een zingevingscrisis'). Hij maakt duidelijk hoe de werkelijkheid slechts beperkt kenbaar is en hoe de kern der dingen zich aan rationele verklaringen onttrekt. Een citaat van kwantumfysicus Werner Heisenberg: 'Het is geen kwestie dat we het nu nog niet weten, de kwestie is dat we het nooit zullen weten.'

Desmet komt tot een opmerkelijke conclusie in een uitspraak van Nobelprijswinnaar Max Planck: 'Ik heb mijn leven aan de wetenschap gegeven', zo stelt hij, 'en ik ben tot het besluit gekomen dat er een persoonlijke God is die gans mijn leven in zijn hand houdt.'

Waar het geheimenis onontkoombaar is, is God - wie of wat dan ook - dichtbij. Dat kun je voelen, niet meer dan dat. Het lijkt me beter daarop geen (gods)beelden te bouwen. Omdat God zich dan zomaar onttrekt.


Pagina geschreven 18-3-2021.