Geboren worden en sterven

Aruba, Butterfly Farm, 12-12-2017

Vijfenzeventig jaar geleden ben ik geboren. 'Na een lange, zwarte nacht, vol pijn', schreef mijn moeder ooit toen ze bezig was met haar herinneringen. Ik moet denken aan hoe de rups cocon wordt, aan hoe in die cocon alles van de rups wordt omgebouwd tot een vlinder en aan hoe die vlinder zich aan de nauwte van het cocon ontworstelen moet alvorens vrij te zijn. Ik leerde later dat je de vlinder vooral niet moet helpen in z'n moeizame geboorteproces. Als je dat zou doen, zou je een ernstig gehandicapte vlinder krijgen. Want hij moet nu eenmaal al z'n energie inzetten om geboren te worden, omdat al z'n levenssappen naar z'n vleugels geperst moeten worden en die vleugels zonder dat proces niet tot ontplooiing kunnen komen.

Bij mensen werkt het kennelijk anders, want ik heb nooit gehoord van zulke ernstige problemen bij mensenkinderen die bijvoorbeeld met een keizersnee geboren worden. En toch vraag ik me af of de geboorte van zo'n vlinder ons als mens niet iets probeert te leren. We leven in een tijd waarin veel mensen kiezen om zelf het moment van wat heet een menswaardig sterven te bepalen. Als het leven niet meer gaat, lijkt het ook mij gemakkelijker om met hulp te sterven, zonder moeizaam stervensproces. De vraag die in mij leeft, is of een moeizaam sterven bij de mens een functie zou kunnen hebben, wie weet voor 'iets' dat na dat sterven komt. Ik weet het niet. Ik vermoed dat het sterven van de mens ook een soort geboorte is, een geboorte 'aan de andere kant'.

Treffend schrijft Toon Tellegen in 'Het werd avond' over het het gevecht van het stervensproces:
'Zijn wij uitgevochten, vroeg een man.
Wij zijn uitgevochten, zei een engel
en hij tilde de man op, hield hem tegen het licht
en zei: je bent doorzichtig, nu.
Laat me maar los, zei de man
en de engel knikte en liet hem los.
De man woei weg.'


- - -

Pagina geschreven 23-12-2021.